telefontelefonlp.wolferif@ofni

Oświetlenie ewakuacyjne - projektowanie, montaż, przeglądy, serwis

oświetlenie ewakuacyjne

Oświetlenie awaryjne musi działać w przypadku zaniku zasilania oświetlenia podstawowego. W tym celu oprawy oświetlenia awaryjnego muszą być zasilane ze źródła niezależnego od zasilania opraw oświetlenia podstawowego.

Zgodnie z normą PN-EN 1838:2013-11 awaryjne oświetlenie ewakuacyjne dzieli się na oświetlenie dróg ewakuacyjnych, oświetlenie strefy otwartej i oświetlenie strefy wysokiego ryzyka.

Celem stosowania awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego jest zapewnienie bezpiecznego wyjścia z miejsca pobytu w przypadku zaniku zasilania podstawowego.

Oświetlenie zapasowe umożliwia natomiast w sytuacji zaniku zasilania podstawowego kontynuację wykonywanych czynności w sposób niezmieniony.

W ramach naszych usług zapewniamy kompleksową realizację awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, a także wykonujemy okresowe, roczne przeglądy techniczne oraz naprawy serwisowe.

Instalacje awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego projektujemy w oparciu o normę PN-EN 1838:2013-11 "Zastosowania oświetlenia - oświetlenie awaryjne" oraz PN-EN 50172:2005. Dokumentacja opracowywana jest przez projektantów posiadających uprawnienia projektowe branży elektrycznej oraz w związku z tym, że oświetlenie ewakuacyjne jest zaliczane do urządzeń przeciwpożarowych, projekt jest uzgadniany przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. 

 

Informacje o oświetleniu ewakuacyjnym

Projektowanie oświetlenia ewakuacyjnego

oświetlenie awaryjne podziałZgodnie z § 181 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690) awaryjne oświetlenie ewakuacyjne należy stosować w pomieszczeniach:

  • będących widowniami w kinach, teatrach, filharmoniach i innych podobnych obiektach,
  • audytoriach, czytelniach, obiektach rozrywkowych i sportowych, gdzie przewiduje się przebywanie więcej niż 200 osób,
  • sal wystawowych w muzeach,
  • garaży, które oświetlone są wyłącznie światłem sztucznym i posiadają powierzchnię netto większą niż 1000 m2,
  • budynków użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych i magazynowych o powierzchniach netto ponad 2000 m2.
Awaryjne oświetlenie ewakuacyjne dróg ewakuacyjnych zgodnie z wymaganiami rozporządzenia musi być instalowane:
  • w kinach, teatrach, filharmoniach, salach widowiskowych,
  • w obszarach oświetlonych wyłącznie światłem sztucznym,
  • w obiektach przeznaczonych dla osób o ograniczonej zdolności poruszania się, np. w szpitalach,
  • w budynkach użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego zaliczanych do kategorii wysokości wysokich i wysokościowych.

Projektowana instalacja oświetlenia ewakuacyjnego powinna być zgodna z normą PN-EN 50172:2005. Istotne jest, aby w projekcie znajdowały się rysunki pozwalające zidentyfikować wszystkie oprawy i komponenty systemu. Każdy projekt oświetlenia ewakuacyjnego, będącego urządzeniem przeciwpożarowym zgodnie z obowiązującymi przepisami, musi zostać uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Uzgodnienie musi być potwierdzone pieczęciami i podpisem rzeczoznawcy na stronie tytułowej projektu oraz w części graficznej.

Projektowana instalacja musi spełniać szereg parametrów określonych precyzyjnie przez obowiązujące w tym zakresie normy, przytaczane powyżej. Do ogólnych wymagań zalicza się oświetlenie urządzeń i stref istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa obiektu. Jeśli punkty pierwszej pomocy, urządzenia przeciwpożarowe lub przyciski alarmowe nie znajdują się w obrębie osi drogi ewakuacyjnej lub w strefie otwartej, to natężenie oświetlenia na poziomie podłogi w ich otoczeniu powinno wynosić co najmniej 5 lx. Zapewnienie odpowiedniego natężenia oświetlenia ewakuacyjnego powinno być spełnione przez prawidłowe rozmieszczenie opraw oświetleniowych. Powinny być instalowane co najmniej na wysokości 2 m nad podłogą.

Ponadto w celu zapewnienia bezpiecznej ewakuacji oprawy muszą być umieszczane przy drzwiach znajdujących się na drodze ewakuacyjnej, obok wyjścia ewakuacyjnego, w pobliżu znaków bezpieczeństwa, punktów pierwszej pomocy, w obrębie schodów - zapewniając oświetlenie stopni, przy każdej zmianie poziomu, przy zmianach kierunków drogi ewakuacyjnej, przy skrzyżowaniu dróg komunikacji, w pobliżu urządzeń przeciwpożarowych. Oświetlenie ewakuacyjne musi umożliwiać sprawdzenie zadziałania poprzez symulację wyłączenia oświetlenia podstawowego, natomiast w przypadku zaniku oświetlenia podstawowego musi uruchamiać się automatycznie i zapewniać minimalny czas działania przez co najmniej godzinę.

Rozróżnia się kilka obszarów, które powinny spełniać określone wymagania oświetleniowe. Pierwszym obszarem jest oświetlenie drogi ewakuacyjnej, zapewniające bezpieczne przemieszczanie się osób i odnajdowanie właściwego kierunku ewakuacji. Jednym z podstawowych wymagań jest minimalne natężenie oświetlenia, które w osi drogi ewakuacyjnej nie może być mniejsze niż 1 lx. Ponadto należy zachować stosunek maksymalnego natężenia oświetlenia do minimalnego, nie większy niż 40:1. Wskaźnik oddawania barw powinien wynosić co najmniej 40.

Kolejnym obszarem jest strefa otwarta, której odpowiednie oświetlenie ma za zadanie zmniejszać prawdopodobieństwo wystąpienia paniki i ułatwiać dotarcie do drogi ewakuacyjnej. Strefa otwarta będzie występowała w miejscach, gdzie trudno jest ściśle określić przebieg drogi ewakuacyjnej, mogą to być np. hale produkcyjne, magazyny. W obrębie strefy otwartej na poziomie podłogi natężenie oświetlenia musi wynosić co najmniej 0,5 lx. Stosunek maksymalnego natężenia do minimalnego, tak jak dla drogi ewakuacyjnej nie powinien być większy niż 40.

Wyróżnia się także oświetlenie awaryjne strefy wysokiego ryzyka. Celem jego stosowania jest zapewnienie bezpieczeństwa pracownikom wykonującym niebezpieczne procesy technologiczne oraz podniesienie poziomu bezpieczeństwa innych osób przebywających w takim obiekcie. Natężenie oświetlenia strefy wysokiego ryzyka nie może być mniejsze niż 10% wartości natężenia oświetlenia podstawowego i jednocześnie musi wynosić co najmniej 15 lx.

Systemy oświetlenia ewakuacyjnego

Wielu dostępnych na rynku producentów systemów oświetlenia awaryjnego oferuje rozwiązania dopasowane do indywidualnych potrzeb klientów. Wśród wiodących firm można wymienić takie jak Hybryd lub Awex. Ważne jest, aby instalowane w obiekcie urządzenia posiadały certyfikaty dopuszczające je do stosowania w ochronie przeciwpożarowej wydane przez Centrum Naukowo Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej w Józefowie (CNBOP).

Wśród ogólnych rozwiązań  systemów oświetlenia awaryjnego można wyróżnić podział ze względu na sposób zasilania opraw oraz metody monitorowania sprawności systemu. Dostępne są systemy, gdzie oprawy zasilane są centralnie napięciem 24 V DC lub 230 V AC i nie posiadają własnego, wewnętrznego akumulatora. Możliwe jest monitorowanie stanu każdej oprawy indywidualnie przy wykorzystaniu okablowania zasilającego. W innym wariancie oprawy mogą posiadać własne akumulatory zasilające, gdzie napięcie zasilania wynosi 230 V AC. Monitorowanie elementów systemu odbywa się poprzez zastosowanie dodatkowego kabla. Ponadto nowoczesne systemy awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego umożliwiają wizualizację na rzutach kondygnacji budynku adresów opraw, oznaczenia uszkodzeń opraw. Pozwalają na wyszukiwanie opraw, automatyczne tworzenie dziennika zdarzeń, rejestrację testów, raportów i innych aktywności w systemie.

Najnowszym rozwiązaniem dostępnym na rynku są systemy oświetlenia dynamicznego. To innowacyjne rozwiązanie pozwala na zmianę kierunków ewakuacji w zależności od aktualnej sytuacji występującej w obiekcie. Połączenie systemu oświetlenia ewakuacyjnego z systemem sygnalizacji pożarowej umożliwia szybkie wyznaczenie bezpiecznej drogi ewakuacyjnej w danym momencie. Dzięki temu minimalizowane jest ryzyko narażenia osób przebywających w budynku na kontakt z dymem lub wysoką temperaturą. Dostępne są systemy składające się z opraw dynamicznych, zasilania centralnego i panelu sterowania. Jeden z producentów oferuje oprawy mogące wyświetlać do 10 znaków w zależności od przyjętego scenariusza. 

Przeglądy oświetlenia ewakuacyjnego

Przeglądy systemów awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego i ich zakres powinny być wykonywane na podstawie normy PN-EN 50172:2005 oraz dokumentacji techniczno - ruchowej systemu. W sytuacji kiedy wykorzystywane jest automatyczne urządzenie testujące informacje na temat stanu systemu powinny być rejestrowane raz na miesiąc. W innych przypadkach kontrola systemu powinna odbywać się codziennie w zakresie oceny wskaźnika na każdej z opraw zasilanych centralnie.

Natomiast kontrola comiesięczna powinna polegać na włączeniu każdej oprawy w trybie pracy awaryjnej, poprzez zasymulowanie awarii oświetlenia podstawowego. W tym czasie należy ocenić prawidłowość działania wszystkich opraw.

Przegląd wykonywany co najmniej raz w roku musi obejmować czynności przewidziane dla testu miesięcznego oraz dodatkowo należy sprawdzić, czy oświetlenie działa prawidłowo przez minimalny wymagany czas 1 godziny. Wyniki kontroli i przeglądów systemu powinny być odnotowywane w rejestrze przechowywanym w obiekcie. Rejestr systemu powinien zawierać: informacje dotyczące daty przekazania systemu do użytkowania, certyfikaty i świadectwa dopuszczające, datę i krótki opis kontroli i testów systemu, datę i opis stwierdzonych usterek i awarii wraz z podjętymi w związku z tym działaniami, datę i opis wprowadzonych zmian do systemu, parametry i tryb pracy urządzeń służących do automatycznego testowania systemu. Wynikiem przeglądu rocznego powinno być także sporządzenie protokołu z przeglądu systemu awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, jako urządzenia przeciwpożarowego.

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna